اقتصاد چین در تازهترین آمارهای منتشرشده از ماه اکتبر ۲۰۲۶، نشانههای بیشتری از کند شدن فعالیتهای اقتصادی را نشان داده است. رشد تولید کارخانهای و فروش خردهفروشی هر دو پایینتر از پیشبینی تحلیلگران قرار گرفتهاند؛ موضوعی که بار دیگر نگرانیها درباره ضعف تقاضای داخلی در دومین اقتصاد بزرگ جهان را افزایش داده است. در شرایطی که صادرات محصولات مرتبط با هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته همچنان از رشد اقتصادی چین حمایت میکند، این پرسش مطرح است که آیا تکیه بر بازارهای خارجی میتواند در بلندمدت ضعف مصرف و سرمایهگذاری داخلی را جبران کند؟
کاهش رشد تولید کارخانهای چین در اکتبر
بر اساس دادههای اداره ملی آمار چین، تولید صنعتی این کشور در اکتبر نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴.۸ درصد افزایش یافته است. این رقم در مقایسه با رشد ۵.۵ درصدی ماه سپتامبر کاهش نشان میدهد و از پیشبینی ۵.۳ درصدی اقتصاددانان شرکتکننده در نظرسنجی رویترز نیز کمتر بوده است.
اگرچه تولید صنعتی همچنان در مسیر رشد قرار دارد، کاهش سرعت آن نشان میدهد فعالیت کارخانهها با وجود تقاضای خارجی برای محصولات فناوری، با چالشهایی روبهرو شده است.
بخش تولیدات فناوری پیشرفته همچنان یکی از نقاط قوت اقتصاد چین محسوب میشود؛ اما عملکرد صنایع سنتی و بخشهایی که وابستگی بیشتری به تقاضای داخلی دارند، چندان مطلوب نیست. این تفاوت نشان میدهد رونق تولید در چین بهطور یکسان در همه بخشهای اقتصادی توزیع نشده است.
فروش خردهفروشی چین کمتر از پیشبینیها رشد کرد

یکی دیگر از نشانههای ضعف اقتصاد چین، کاهش رشد فروش خردهفروشی در ماه اکتبر است. فروش خردهفروشی که یکی از شاخصهای مهم سنجش مصرف خانوارها محسوب میشود، در این ماه تنها ۰.۴ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت.
این در حالی است که رشد این شاخص در سپتامبر ۱.۱ درصد بود و اقتصاددانان انتظار داشتند فروش خردهفروشی در اکتبر حدود ۰.۸ درصد افزایش پیدا کند.
اهمیت این آمار زمانی بیشتر میشود که بدانیم ماه اکتبر با تعطیلات هفتروزه روز ملی چین و جشنواره خرید روز مجردها همراه بود؛ رویدادهایی که معمولاً میتوانند به افزایش خرید و مصرف خانوارها کمک کنند. با وجود این فرصتها، رشد فروش همچنان ضعیف باقی ماند.
چرا تقاضای داخلی چین همچنان ضعیف است؟
تحلیلگران چند عامل را در کاهش تمایل خانوارهای چینی به مصرف مؤثر میدانند. وضعیت نامطمئن بازار کار، اعتماد پایین مصرفکنندگان و ادامه رکود چندساله بازار مسکن از جمله مهمترین این عوامل هستند.
کاهش ارزش داراییهای خانوارها در بازار املاک باعث شده بخشی از مصرفکنندگان با احتیاط بیشتری هزینه کنند. از سوی دیگر، نگرانی درباره آینده شغلی و درآمد نیز تمایل به خرید کالاهای غیرضروری را کاهش داده است.
سرمایهگذاری نیز وضعیت مطلوبی ندارد. طبق آمار منتشرشده، سرمایهگذاری در داراییهای ثابت چین در فاصله ژانویه تا اکتبر نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸.۱ درصد کاهش یافته است. سرمایهگذاری در بخش املاک نیز در همین دوره با افت ۲۱.۶ درصدی مواجه شده است.
صادرات هوش مصنوعی چگونه از اقتصاد چین حمایت میکند؟
در مقابل ضعف تقاضای داخلی، صادرات محصولات فناوری پیشرفته همچنان یکی از مهمترین موتورهای رشد اقتصادی چین است. افزایش تقاضای جهانی برای تجهیزات مرتبط با زیرساختهای هوش مصنوعی، تراشهها و محصولات الکترونیکی به کارخانههای چینی کمک کرده تا بخشی از فشارهای اقتصادی را جبران کنند.
رونق سرمایهگذاری جهانی در مراکز داده و توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، فرصت تازهای برای تولیدکنندگان چینی ایجاد کرده است. این روند در کنار صادرات خودرو و محصولات صنعتی پیشرفته، به حفظ رشد اقتصادی کشور کمک کرده است.
بااینحال، اتکای بیش از اندازه به صادرات میتواند آسیبپذیریهایی ایجاد کند. تشدید تنشهای تجاری، افزایش محدودیتهای وارداتی از سوی کشورهای دیگر یا کاهش تقاضای جهانی برای محصولات فناوری ممکن است در آینده به صادرات چین فشار وارد کند.
آیا چین برای حفظ رشد اقتصادی به محرکهای جدید نیاز دارد؟
اقتصاددانان معتقدند ضعف مصرف داخلی میتواند ضرورت اجرای سیاستهای حمایتی بیشتر را افزایش دهد. تقویت قدرت خرید خانوارها، بهبود وضعیت بازار کار و ایجاد ثبات در بازار مسکن از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به افزایش اعتماد مصرفکنندگان کمک کنند.
با وجود کاهش شتاب فعالیتهای اقتصادی در اکتبر، برخی تحلیلگران همچنان انتظار دارند چین بتواند به هدف رشد اقتصادی سالانه خود در محدوده ۴.۵ تا ۵ درصد نزدیک شود. بااینحال، ادامه این روند به میزان پایداری صادرات و تصمیمهای اقتصادی دولت برای حمایت از تقاضای داخلی بستگی خواهد داشت.
جمعبندی
آمارهای اکتبر ۲۰۲۶ نشان میدهد اقتصاد چین با وجود برخورداری از صادرات قدرتمند محصولات مرتبط با هوش مصنوعی، همچنان از ضعف تقاضای داخلی رنج میبرد. رشد تولید صنعتی به ۴.۸ درصد و رشد فروش خردهفروشی به ۰.۴ درصد کاهش یافته و سرمایهگذاری در داراییهای ثابت نیز افت قابلتوجهی داشته است. این وضعیت نشان میدهد صادرات بهتنهایی نمیتواند تمام مشکلات اقتصادی چین را برطرف کند و تقویت مصرف داخلی همچنان یکی از مهمترین چالشهای سیاستگذاران این کشور خواهد بود.







