طرح محدودیت استفاده از کارت سوخت آزاد جایگاه‌ها وارد مرحله تازه‌ای شده و تاکنون در ۱۲ استان کشور به اجرا درآمده است. این تصمیم که با هدف مدیریت مصرف و مقابله با قاچاق سوخت دنبال می‌شود، پرسش‌های زیادی درباره نحوه دریافت بنزین آزاد برای رانندگان ایجاد کرده است. با اجرای این طرح، سهمیه جدید ۵۰ لیتری با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان برای خودروهای مشمول در نظر گرفته شده تا رانندگان بتوانند پس از مصرف سهمیه‌های معمول نیز از طریق کارت شخصی خود بنزین دریافت کنند.
کارت سوخت جایگاه‌ها در کدام استان‌ها جمع‌آوری شده است؟
طرح محدودیت کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها ابتدا به‌صورت آزمایشی در استان کرمان اجرا شد و سپس به مناطق دیگری گسترش یافت. بر اساس اعلام سخنگوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، این برنامه از ابتدای آبان‌ماه در ۱۲ منطقه عملیاتی این شرکت اجرا شده است.
استان‌ها و مناطق اعلام‌شده برای اجرای طرح عبارت‌اند از:
- کرمان
- سیستان و بلوچستان
- خراسان جنوبی
- خراسان رضوی
- خراسان شمالی
- هرمزگان
- یزد
- آذربایجان شرقی
- آذربایجان غربی
- اردبیل
- کردستان
- بوشهر
منطقه عملیاتی میاندوآب نیز در اطلاع‌رسانی شرکت ملی پخش به‌صورت جداگانه نام برده شده است؛ بنابراین تعداد مناطق عملیاتی لزوماً با تعداد استان‌ها یکسان نیست.
سهمیه بنزین آزاد پس از جمع‌آوری کارت جایگاه‌ها چقدر است؟
مهم‌ترین تغییر در طرح جدید، اختصاص یک سهمیه سوم به کارت سوخت شخصی خودروهای مشمول است. بر اساس توضیحات سخنگوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، سهمیه‌های در نظر گرفته‌شده برای این خودروها به شرح زیر است:
| نوع سهمیه | مقدار ماهانه | قیمت هر لیتر |
|---|---|---|
| سهمیه اول | ۶۰ لیتر | ۱٬۵۰۰ تومان |
| سهمیه دوم | ۵۰ لیتر | ۳٬۰۰۰ تومان |
| سهمیه سوم | ۵۰ لیتر | ۱۰٬۰۰۰ تومان |
به این ترتیب، رانندگان خودروهای مشمول در مناطق تعیین‌شده، علاوه بر سهمیه‌های معمول، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم دریافت می‌کنند. این سهمیه روی کارت سوخت شخصی شارژ می‌شود و امکان استفاده از بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان را پس از مصرف سهمیه‌های قبلی فراهم می‌کند.
آیا کارت سوخت جایگاه‌ها کاملاً حذف شده است؟
محدودیت استفاده از کارت‌های آزاد جایگاه‌ها به معنای جمع‌آوری صددرصدی تمام کارت‌های اضطراری نیست. طبق توضیحات سخنگوی شرکت ملی پخش، این کارت‌ها همچنان برای برخی گروه‌ها و شرایط خاص، از جمله خودروهای امدادی و اورژانسی و بعضی خودروهای دارای پلاک مناطق آزاد، قابل استفاده هستند.
همچنین شرکت ملی پخش تأکید کرده است که برای مسافران و خودروهای غیربومی باید در مسیرهای عبوری و جایگاه‌های منتخب تمهیدات لازم پیش‌بینی شود تا اجرای طرح باعث اختلال در سوخت‌رسانی نشود.
بنابراین رانندگان نباید تصور کنند که با اجرای این برنامه امکان سوخت‌گیری اضطراری در همه جایگاه‌ها به‌طور کامل از بین رفته است؛ با این حال، دسترسی به کارت جایگاه محدودتر شده و همراه داشتن کارت شخصی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
علت جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌داران چیست؟
مقابله با قاچاق سوخت و کنترل بهتر توزیع بنزین، مهم‌ترین دلایل اعلام‌شده برای اجرای این طرح هستند.
محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، با اشاره به برآورد قاچاق روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر سوخت در کشور، کارت‌های آزاد جایگاه‌ها را یکی از عوامل مؤثر در مشکلات مدیریت و نظارت بر توزیع سوخت دانسته است.
از نگاه مسئولان، افزایش استفاده از کارت‌های شخصی می‌تواند امکان ردیابی و کنترل مصرف را بیشتر کند و زمینه عرضه خارج از شبکه را کاهش دهد. همچنین شرکت ملی پخش از کاهش صف‌های غیرمتعارف در برخی مناطق پس از اجرای آزمایشی طرح خبر داده است.
اگر کارت سوخت شخصی نداشته باشیم، چگونه بنزین بزنیم؟
با محدود شدن کارت‌های آزاد جایگاه‌ها، افرادی که کارت سوخت خود را گم کرده‌اند یا هنوز کارت دریافت نکرده‌اند، بهتر است برای ثبت درخواست کارت جدید یا المثنی اقدام کنند.
سامانه خدمات کارت هوشمند سوخت به نشانی زیر در دسترس متقاضیان قرار دارد:
ورود به سامانه خدمات کارت هوشمند سوخت
متقاضیان می‌توانند با مراجعه به این سامانه، اطلاعات موردنیاز را ثبت و درخواست خود را پیگیری کنند. به‌ویژه افرادی که قصد سفر بین‌شهری دارند، بهتر است پیش از حرکت از وضعیت کارت سوخت خود مطمئن شوند.
آیا طرح جمع‌آوری کارت سوخت به همه استان‌ها می‌رسد؟
محمدجعفر قائم‌پناه در تازه‌ترین اظهارات خود اعلام کرده است که جمع‌آوری کارت‌های سوخت جایگاه‌داران در هفته‌های آینده به‌تدریج در سایر استان‌ها نیز ادامه خواهد یافت.
بر این اساس، اجرای طرح محدود به ۱۲ استان فعلی نخواهد ماند و دولت قصد دارد آن را به‌صورت مرحله‌ای گسترش دهد. با این حال، زمان دقیق اجرای طرح در استان‌های بعدی و فهرست کامل مناطق مشمول هنوز به‌صورت تفصیلی اعلام نشده است.
جمع‌بندی
محدودیت کارت سوخت آزاد جایگاه‌ها تاکنون در ۱۲ استان کشور اجرا شده و در مقابل، سهمیه سوم ۵۰ لیتری با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان برای خودروهای مشمول در نظر گرفته شده است. این سهمیه در کنار ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر بنزین ۳۰۰۰ تومانی، از طریق کارت شخصی خودرو قابل استفاده خواهد بود. کارت‌های اضطراری نیز برای برخی موارد خاص همچنان در دسترس هستند. بنابراین رانندگان بهتر است کارت سوخت شخصی خود را هنگام سوخت‌گیری و به‌خصوص سفرهای بین‌شهری همراه داشته باشند.
